2020年3月29日 星期日

趕緊來學羅馬字:

趕緊來學羅馬字:
台語聲韻有八調  有長有短真好聽  懸懸低低分三階  平升頓降音樂聲
聲母韻母佮聲調  呼音親像ㄅㄠ包  咱用羅馬字教學  科學分拆斟酌聽
台語特色真正濟  本調變調輕聲  猶有入聲第九調  趕緊來學較有影
現時台語當時行  認真講予伊端的  讀寫台文無問題  社會走傱一定贏

Kóaⁿ-kín lâi o̍h Lô-má-jī:

Kóaⁿ-kín lâi o̍h Lô-má-jī:

Tâi-gí siaⁿ-ūn ū peh-tiāu,
 ū tn̂g ū té chin hó-thiaⁿ, 
koân-koân kē-kē hun sam-kai,
 pêng seng tùn kàng im-ga̍k siaⁿ.

Siaⁿ-bó ūn-bó kap siaⁿ-tiāu,
 ho͘-im chhin-chhiūⁿpau,
lán iōng Lô-má-jī kàu-ha̍k, 
kho-ha̍k hun-thiah chim-chiok thiaⁿ.

Tâi-gí te̍k-sek chin-chiàⁿ chē, 
pún-tiâu piàn-tiāu hām khin-siaⁿ,
iáu-ū ji̍p-siaⁿ tē-káu-tiāu, 
kóaⁿ-kín lâi o̍h khah ū-iáⁿ.

Hiān-sî Tâi-gí tng sî-kiâⁿ,
 jīn-chin kóng hō͘-i toan-tiah,
tha̍k siá tâi-bûn bô-būn-tê, 
siā-hōe cháu-chông it-tēng iâⁿ.

2020年3月13日 星期五

書山祠蕭--姓字輩:

彰化縣田中崁頂庄書山祠蕭--姓字輩:
1奮(hùn)2永(éng)3伯(phek)4團(toân)
5文(bûn)6仕(sū)7元道(goân tō)8德世(tek sè)
9祿朝(lo̍k tiâu)10廷(têng)11輝(hui)12志(chì)
13正(chèng)14大(tāi)15光(kong)16昌(chhiang)
17興(hin)18家(ke)19輔(hū)20國(kok)
21奕(ek)22世(sì)23聯(liân)24芳(hong)
正音:
彰化縣(Chiang-hòa-koān)
田中(Chhân-tiong/Chhân-tiong-ng)
崁頂庄(Khàm-téng-chng)書山祠(Si-san-sû)
蕭--姓(Siau--sèⁿ)4團(toân)16昌(chhiang)17興(hin)22世(sì)

2020年3月1日 星期日

八十老人講過去(1948散赤年代):

八十老人講過去(1948散赤年代):        20200220        Lahjih
Hiông-hiông siūⁿ-khí gín-á-sî, hoâi-liām kó͘-chá ê tāi-chì,
kap hiān-chhú-sî bô-kâng bī, ū sim-sek mā-ū ai-pi. 
(雄雄想起囡仔時,懷念古早的代誌,佮現此時無仝味,有心適嘛有哀悲。)
Sî-sè piàn-chhian chiâⁿ lī-hāi, chi̍t-ê tiâu-tāi chi̍t sè-kài,
góa-ê it-seng ōaⁿ saⁿ-pái, Ji̍t-pún Tiong-hôa pún-thó͘ chai.
(時勢變遷誠厲害,一个朝代一世界,我的一生換三擺,日本中華本土栽。)
Ji̍t-pún hó bái bô keng-giām, Tiong-hôa kàu-io̍k chin sam-pat,
iá-seng su-khó khah si̍t-chāi, lán-ê bûn-hòa lán an-pâi.
(日本好䆀無經驗,中華教育真三八,野生思考較實在,咱的文化咱安排。)
Boeh-kóng sè-hàn ê kì-tì, hō͘ lín siáu-liân thang chai-ki,
chin-si̍t kì-tì chiàu-si̍t kóng, chiah-bē gō͘-kái lán chó͘-kong.
(欲講細漢的記智,予恁少年通人知,真實記智照實講,才袂誤解咱祖公。)

Se-goân 1945 nî, Ji̍t-pún chiàn-pāi lâng tńg--khì, 
Tiong-kok kun-tūi lâi chiàm-ūi, hō͘ lán kan-khó͘ kòe-ji̍t-chí.
西元一九四五年,日本戰敗人轉去,中國軍隊來佔位,予咱艱苦過日子;)
Thong-hòe phòng-tiàng chin-khióng-pò͘, chi̍t-ji̍t saⁿ-chhī ū-kàu hiông,
gîn-phiò po̍h kàu m̄-ta̍t-chîⁿ, chin-chiàⁿ tn̄g-tio̍h pháiⁿ-sî-ki.
通貨膨脹真恐怖,一日三市有夠,銀票薄到毋值錢,真正搪著歹時機;)
Āu--lâi sì-bān ōaⁿ chi̍t-kho͘, it-seng lia̍p-chek bīn hoán-o͘,
hiau-hēng kiò thiⁿ thiⁿ bē-ìn, chhân-chng seng-oa̍h chin pháiⁿ-tō͘.
後來四萬換一箍,一生粒積面反烏,僥倖叫天天袂應,田庄生活真歹度;)
Chi̍t-ji̍t chò-kàu giōng-boeh sí, gō͘-kang thàn bô chi̍t-táu bí,
ji̍t-ji̍t só͘-hùi ùi tó lâi, chhâ bí iû iâm toè-leh khí.
一日做到強欲死,五工趁無一斗米,日日所費佗位來,柴米油鹽綴咧起。)

Saⁿ-tǹg han-chî-pn̄g, chham chió-chió pe̍h-bí, pn̄g-phòe kiâm-tok-tok, chiùⁿ-sún hām chhài-pó͘.
三頓番薯飯,摻少少白米,飯配鹹篤篤,醬筍菜脯;)
Chheⁿ-chhài chhân--lì chèng, cheng-seⁿ ka-tī chhī, hî bah hán-tit bé, in-ūi bô kim-chîⁿ.
(青菜田裡種,精牲家己飼,魚肉罕得買,因為無金錢;)
Chú-chia̍h hiâⁿ chháu-in, ian-tâng thàng chhù-téng, nā-ū khoàiⁿ hóe-hun, gín-á tán chia̍h-pn̄g.
煮食燃草絪,煙筒迵厝頂,若有看火燻,囡仔等食飯;)
Chia̍h-pn̄g chē í-tiâu, gín-á phâng gōa-kháu, tn̄g-tio̍h nî-á-cheh, chiah-ū chia̍h chheⁿ-chhau.
食飯坐椅條,囡仔捀外口,搪著年仔節,才有食腥臊。)

Tòa sī tek-kóng-chhù, joa̍h--lâng ū-iáⁿ liâng, piah-phāng chin lāng-hong, kôaⁿ--lâng sih-sih-chùn.
蹛是竹管厝,熱有影涼,壁縫真弄風,寒人熾熾捘;)
Tek-kóng chò chím-thâu, chháu-chhio̍h chhu bûn-chhn̂g, mê--sî báng chin-kāu, koh-bô báng-á-hun.
竹管做枕頭,草蓆舒眠床,暝時蠓真厚,閣無蠓仔薰;)
Pâng-keng tek-bûn-chhn̂g, keh chi̍t iap-thiap hāng, lāi-bīn khǹg jiō-tháng, pàng-jiō chhàu-hiam-hiam.
房間竹眠床,隔一揜貼巷,內面囥尿桶,放尿臭薟薟;)
Ang-bó͘ khùn pâng-keng, chóng-pho͘ gín-á-lâng, siuⁿ joa̍h that mî-phōe, siuⁿ kôaⁿ mo͘h chò-hóe.
翁某睏房間,總舖囡仔,傷熱踢棉被,傷寒抱做伙;

Sin-chhēng ū nn̄g-su, chhēng kàu kū-kū-kū, lāi-khò͘ chò gōa-khò͘, kāng-khoán khì tha̍k-chu.
(身穿有兩軀,穿到舊舊舊,內褲做外褲,仝款去讀書;)
Tōa-lâng chúi-khò͘-koe̍h, chò-sit bián-kiaⁿ tâm, kôaⁿ-thiⁿ chiok chheⁿ-léng, mā-sī bô gāi--tio̍h.
大人水褲橛,做穡免驚澹,寒天足生冷,嘛是無礙著;)
Chho͘-pò͘ hoe-á-saⁿ, cha-bó͘ siāng sî-kiâⁿ, hán-tit tiám-ian-chi, bô-êng thang chng-thāⁿ.
粗布花仔衫,查某上時行,罕得點胭脂,無閒通妝娗;)
Eⁿ-á āiⁿ-kin āiⁿ, kū-saⁿ chò jiō-chū, gín-á khui-kha-khò͘, thô͘-kha sì-kè un.
嬰仔偝巾偝,舊衫做尿苴,囡仔開跤褲,塗跤四界。)

Kiâⁿ-lō͘ nn̄g-ki kha, bô ê chhēng ba̍k-kia̍h, chhut-mn̂g iōng pō͘-lián, thih-bé chió-lâng khiâ.
行路兩支跤,無鞋穿木屐,出門用步輦,鐵馬少人騎;)
Sin-niû kō͘ kiō kng, pat-im chò thâu-chêng, gû-chhia boeh chhia-hòe, mā boeh chài lâng-kheh.
(新娘撾轎扛八音做頭前,牛車欲載貨,嘛欲載人客;)
Taⁿ-tàⁿ chò-seng-lí, a̍h-sī kha-ta̍h-chhia, hn̄g-lō͘ khì tha̍k-chheh, chiah-tio̍h chē hóe-chhia.
(擔擔做生理,抑是跤踏車,遠路去讀冊,才著坐火車;)
Ba-suh hán-tit chē, m̄-bat chē hui-ki, seng-oa̍h tī chng-kha, sè-sū bat bô-chē.
(巴士罕得坐,毋捌坐飛機,生活佇庄跤,世事捌無濟。)

Hiàng-sî ōe-seng bái, gín-á thô͘-kha pê, siang-chhiú o͘-pe̍h chō, chhàu-thâu kiam nōa-lô.
向時衛生䆀,囡仔塗跤,雙手烏白皂,臭頭兼爛癆;)
Pàng-jiō chhìn-chhái soān, pàng-sái iōng sái-pe, sái-ha̍k chhàu-ko͘ⁿ-ko͘ⁿ, sái-thâng ngia̍uh-ngia̍uh-sô.
放尿凊彩漩,放屎用屎蓖,屎礐臭垢垢,屎蟲蟯蟯趖;)
Hô͘-sîn te̍k-pia̍t chē, ba̍t-sat kā lâng-kheh, thian-pông niáu-chhí siū, chàu-kha ka-choa̍h sô.
(胡蠅特別濟,木蝨咬人客,天篷鳥鼠岫,灶跤虼蚻遊;)
Tiâⁿ-bóe pùn-sò-tui, ah-sái ke-ko-li, lah-sap jī-chóa hio̍h, pàng-hóe au chò pûi.
(埕尾糞埽堆,鴨屎雞膏哩,垃圾字紙葉,放火漚做肥。)

Kàu-io̍k chiām phó͘-phiàn, bô kà lán-ê ōe, Hôa-gí bô phiau-chún, m̄-chai kóng siáⁿ-hòe.
(教育漸普遍,無教咱的話,華語無標準,毋知講啥貨;)
Kà he Tiong-kok sú, kah lán bô-koan-hē, m̄-bat ta̍h-kha-kàu, tē-lí chin ngē-táu.
(教彼中國史,佮咱無關係,毋捌踏跤到,地理真硬篤;)
Kàu-sek bô-kàu iōng, peng-á chiàm liáu-liáu, chí-hó gia̍h í-thâu, tha̍k-chheh tiàm gōa-kháu.
(教室無夠用,兵仔佔了了,只好攑椅頭,讀冊踮外口;)
Ta̍k-ji̍t chhiùⁿ kok-koa, lí chńg koh chán hâu, nā-sī kóng Tâi-gí, kòa káu-pâi hoa̍t-chîⁿ.
(逐日唱國歌,立正閣站好,若是講台語,掛狗牌罰錢。)

Chng-lāi ū khek-koán, nî-cheh ē pâi-tiûⁿ, tang-bóe chò tōa-hì, khòaⁿ-hì siāng hoaⁿ-hí.
(庄內有曲館,年節會排場,冬尾做大戲,看戲上歡喜;)
Saⁿ gō͘ lâng tàu-tīn, chhiùⁿ-koa koh lā-khek, chi̍t-ki khak-á-hiân, ē-tàng chhiùⁿ kui-mê.
(三五人鬥陣,唱歌閣拉曲,一支殼仔絃,會當唱規暝;)
Chhōa-chhin ū pat-im, lāu-jia̍t tōa-kó͘-tīn, chng-chiòng ka-tī cho͘, hō͘-chō͘ kiam gô͘-lo̍k.
(娶親有八音,鬧熱大鼓陣,庄眾家己組,互助閣娛樂;)
Ông-lo̍k lâi bē io̍h, gín-á siāng hoaⁿ-hí, mô͘-su̍t kah te̍k-ki, khòaⁿ kah chhiò-hi-hi.
(王祿來賣藥,囡仔上歡喜,魔術佮特技,看到笑嘻嘻。)

Gín-á-sńg chiok-chē, kan-lo̍k pàng-hong-chhe, kop-iô pû han-chî, kōaⁿ-chúi koàn tō͘-kâu.
(囡仔耍足濟,干樂放風吹,炕窯烰番薯,捾水灌杜猴;)
Tek-kóng kòng iá-kiû, chhân-hōaⁿ-lō͘ cháu-pio, chhiàng-kha-ke thiàu-kho͘, thiàu-soh hàiⁿ-tong-chhiu.
(竹管摃野球,田岸路走標,蹌跤雞跳箍,跳索幌韆鞦;)
Chu-á hām bâ-bui, chhiū-leng ka-tang-chí, chóa-pang hui-lêng-ki, ē-tàng sńg iû-hì.
(珠仔和峇微,樹奶茄苳子,紙枋飛龍機,會當耍遊戲;)
Chhek-tiâⁿ liam chhân-eⁿ, chhân--lì tiò chúi-ke, tōa-khe phah-pōng-siû, chhut-thâu ū-kàu-chē.
(粟埕拈田嬰,田裡釣水蛙,大溪拍滂泅,齣頭有夠濟。)

Boeh kóng chi̍t-sî kóng-bē-liáu, lán taⁿ chiām-sî kóng kàu-chia,
nā-boeh liáu-kái koh-khah chē, chhiáⁿ lí tio̍h-lâi tha̍k góa chheh.
(欲講一時講袂了,咱今暫時講到遮,若欲了解閣較濟,請你著來讀我冊。)
Sì pún Sio̍k-gí-kiâm-sng-tiⁿ, nn̄g pún hàn-lô tâi-gí-bûn,
Pêng-tī sin-sè kah chhin-lâng, A-pa ê lo̍k-kak-hun-chhoe.
(四本俗語鹹酸甜,兩本漢羅台語文,平治身世佮親人,阿爸的鹿角薰吹。)
Nā-bô chóa-pún bô-iàu-kín, bāng-lō͘ Sio̍k-gí-kiâm-sng-tiⁿ,
Lah-jih kah Siau Pêng-tī, ē-tàng chhōe-tio̍h i chok-phín.
(若無紙本無要緊,網路俗語鹹酸甜,Lah-jih佮蕭平治,會當揣著伊作品,)
Tâi-gí-lâng siá tâi-gí-bûn, ka-tī bó-gí ka-tī thn̂g, Goân-bîn Kheh Tâi sio-kēng-óa, Tâi-oân chá-ji̍t chhut-thâu-thiⁿ.
(台語人寫台語文,家己母語家己傳,原民客台相楗倚,台灣早日出頭天。)

蕭平治Lah-jih網頁:歡喜你來踏跤到
Lah-jih Siau(蕭平治)老人囡仔性閒閒罔話仙       http://chhantionglang.blogspot.com/
台灣俗語鹹酸甜    http://ip194097.ntcu.edu.tw/TG/chu/kiamsngtiN/kiamsngtiN.asp
鹹酸甜台文工作室        http://blog.xuite.net/kouhua/kiamsngtinn
Lahjih老師【台語讀寫有聲教學】     http://tiantionglang.blogspot.com/
Lahjih老師的網誌 http://blog.xuite.net/kouhua/lahjih
台灣諺語鹹酸甜    http://taigu.fhl.net/Gangi/old.html
蕭平治羅馬字真趣味    蕭平治羅馬字真趣味
蕭平治Facebook面冊   https://www.facebook.com/profile.php?id=100000189412306

2020年2月28日 星期五

唸家鄉: Lahjih 歌詩

家鄉:                Lahjih  20200224
出外人 唸家鄉 心情重        舊情人 囡仔伴 咧眠夢
拈田嬰 灌杜猴 爬樹欉        今仔日 踮外庄 目箍紅
春天去 熱天來                     戴瓜笠 播田 無看見
秋天到 冬天時                     四界揣 目屎滴 偆記智

姑不將 著出外 不得已        為家庭 為某囝 著趁錢
做生理 欠本錢 無捨世        臨時工 罔趁食 度時機
日也想 暝也想                     想某囝 想爸母 想鄉親
早一日 有成就                     轉鄉里 解相思 袂陷眠

日也想 暝也想                     半暝時 睏袂去 目屎滴
春天去 天來                      罔期待 有一日 轉鄉里

2020年2月23日 星期日

Hoâi-liām hang tiⁿ-kóe懷念烘甜粿:

Hoâi-liām hang tiⁿ-kóe懷念烘甜粿:                      20200221        Lahjih
" Tiⁿ-koe teh-nî, hoat-kóe hoat-chîⁿ, pau-á-kóe pau-kim, chhài-thâu-kóe kiat tiám-sim. " Che-sī kó͘-chá kòe-nî sî chin-ū ì-sù siá-si̍t ê liām-iâu.

Chhài-thâu-kóe sī chāi-lâi-bí hām chhài-thâu chhoah-chhiam chhoe ê chia̍h-mi̍h, chian hō͘ chhiah-chhiah ùn soàn-chheⁿ tāu-iû, si̍t-chāi hó-chia̍h koh chia̍h bē-ùi, m̄-nā chia̍h-tiám-sim, saⁿ-tǹg chian lâi chia̍h mā-sī chia̍h bē-siān.

Pau-á-kóe sī chut-bí-chhè nóa chhí-khak-á pau āⁿ kóe-lō͘, in-ūi pau chò sì-kak-hêng chhiūⁿ hâ-pau, hâ-pau khǹg-chîⁿ lâng-lâng kah-ì, mā kóng chhí-khak-á-kóe. Hèng chia̍h pau-á-kóe sī kah-ì i tīⁿ-tīⁿ khiū-khiū koh-ū kin-chio-hio̍h kap chhí-khak-á phang-bī. Ū-tang-sî-á chat bô-tú-hó, āⁿ bô-kàu, tō-ē kā bô pau-āⁿ ê pau-á-kóe chò kì-hō, góa lóng-ē tāi-seng kéng bô pau-āⁿ ê pau-á-kóe lâi chia̍h.

Hoat, sī hoat-tián koh hoat-châi, kā kóe-chhè chham hoat-hún, chhoe--khí-lâi ê kóe tō-ē chhiūⁿ hóe-soaⁿ po̍k-hoat án-ne hoat-hoat-hoat, hoat-châi chîⁿ-gûn móa tōa-thiaⁿ, tong-jiân hû-ha̍p ta̍k-ke kî-thāi. Hoat-kóe chú-iàu sī khǹg-tī Kong-má-thiaⁿ kí-toh téng kap chàu-thâu pài-pài, khǹg kàu chhe-gō͘-keh-khui, í-keng sió-khóa piàn-chit, m̄-nā bô pau-āⁿ mā bô chut-bí ê khiū-khiū, góa khah bô kah-ì.

Tiⁿ-koe teh-nî, teh-nî ê ì-sù tō sī " ài ū chhun-āu ", só͘-í kòe-nî khǹg-tī âng-kí-toh téng ê tiⁿ-kóe, hoat-kóe, chheng-bí-pn̄g, lóng tio̍h chhah pn̄g-chhun(hoe), kî-kiû chia̍h-ū-chhun.
Kóng-tio̍h tiⁿ-kóe, chhut-thâu chin-chē.
Chhoe tiⁿ-kóe tio̍h iōng îⁿ-chut-bí ê kóe-chiuⁿ, teh-ta si̍h-chúi liáu-āu, seng liô kúi-tè kóe-chhè lo̍h tiáⁿ sa̍h chò kóe-pô͘. Chún-pī chhiah-soa a̍h-sī o͘-thn̂g iûⁿ chò thn̂g-ko, lām lo̍h-khì kóe-chhè, kóe-pô͘ chò-hóe nóa-nóa chhiau-chhiau hō͘ chiâu-ûn, chiah hē lo̍h-khì láng-pho͘ chhoe. Lâng-sn̂g siāng ē-pêng chân hō-chò láng-pho͘, láng-pho͘ tio̍h ī-sian iōng pe̍h-pò͘ kóe-kin chū hō͘ hō͘-sè, chhiau hó ê kóe-chhè hē--lo̍h-khì chiah-bē sia̍p chhut láng-pho͘ gōa.

Tiⁿ-kóe chhoe-se̍k tio̍h kā i poaⁿ-sóa khì lēng-gōa chi̍t-ê lâng-sn̂g-chan-á, chit-ê lâng-sn̂g-chan-á tio̍h ī-sian iōng po-lê-chóa chhū hō͘ hó-sè, chhoe-se̍k ê tiⁿ-kóe hē-lo̍h lāi-bīn chiah-bē chuh-chhut gōa-kháu, chhú-lí hó-sè, tio̍h tán tiⁿ-kóe piàn léng piàn tēng, thèng-hāu kòe-nî chêng-chi̍t-ji̍t khui-phòa chò chi̍t-liau chi̍t-liau, kòe-nî pài-sîn pài kong-má iōng.

Phīⁿ-tio̍h tiⁿ-kóe bī, ē siâⁿ-lâng iau-sâi siūⁿ-boeh chhì chu-bī, só͘-í ē seng khat chi̍t óaⁿ-kong khí-lâi teh chhùi-kho͘, kō͘ tī kô, chi̍t-lâng kô chi̍t-oân chia̍h tiⁿ-tiⁿ, chún-pī thang kòe-nî. Ná-sī chia̍h-liáu bô-kàu-khùi, kóe-kin iáu-ū liâm chi̍t-kóa-á, ē-sái-tit kō͘ chhùi kā, goán kóng kā kóe-kin.

Sin-chiaⁿ-sî-á, chhōa chhin-chiâⁿ pêng-iú kiâⁿ-chhun tek-pia̍t nāu-jia̍t, chhiáⁿ lâng-kheh tio̍h chian tiⁿ-kóe, ū-lâng kō͘ iû chìⁿ, kang-hu--ê kō nn̄g kauh soàn-á-chheⁿ, góa chiok kah-ì ùn tāu-iû, kài-chán ê pòaⁿ-kiâm-tiⁿ chu-bī.Bô lâng-kheh, iau-sâi siūⁿ-boeh chia̍h tiⁿ-kóe, tō chhài-to gia̍h--leh, chhiat chi̍t-tè léng-léng tēng-tēng tiⁿ-kóe-pang, mā-sī chia̍h-kàu chhùi ē tín-tāng.

Siāng-kài hoâi-liām ê chu-bī, tō-sī hang tiⁿ-kóe, thàn chàu-khang iáu-ū hóe-iām, chhiat chi̍t-tè tiⁿ-kóe-pang, khòe tiàm hóe-ngeh, long ji̍p-khì chàu-khang hang, hang hō͘ tiⁿ-kóe nńg-khiū puh phok-á ná chhoán-khùi, tō ē-sái-tit the̍h-lâi chia̍h, tio̍h sè-jī, m̄-thang thǹg-tio̍h chhùi-chi̍h, hit-chióng chu-bī chhù-bī kàu-taⁿ iáu-koh ē-kì-tit.

Tiⁿ-kóe teh-nî, chi̍t-pho͘ tiⁿ-kóe chia̍h-kàu chhe-gō͘-keh-khui, jî-chhiáⁿ kàu chiaⁿ-goe̍h cha̍p-gō͘ siāng-goân iáu-ū thang pài-pài, in-ūi bô pau-āⁿ koh-ū chhiau-thn̂g ē-tàng hông-hú, sam-put-gō͘-sî liū-liū--leh, ē-tàng khǹg chin-kú, kì-tit ū chi̍t-nî chheng-bêng, a-só chian chi̍t-pôaⁿ tiⁿ-kóe chiūⁿ-toh, chin-chiàⁿ hi-hán ê kháu-hok.

2020年2月22日 星期六

Lān-hu̍t-á chéng-chéng----i-ha̍k tâi-gí :

Lān-hu̍t-á chéng-chéng----i-ha̍k tâi-gí :           201912   Lahjih
(膦核仔腫ê門診日誌)
12-goe̍h chhe-thàu-chá cheng-sîn khì pàng-jiō, kám-kak chiàⁿ-pêng lān-hu̍t-á pí pêng-siâng-sî khah-tōa, phah-kiû tńg--lâi, sé-seng-khu sî, chiah hoat-hiān lān-hu̍t-á hoat-hông koh-iūⁿ koh sió-khóa thiàⁿ-thiàⁿ.
Chiām-sî bô chhap--i, siáⁿ-chai soah jû-lâi jú bô sóng-khoài, liân-sòa ê iu-iu-á thiàⁿ, m̄-nā lān-hu̍t-á chéng-thiàⁿ, koh khan-kàu kái-piⁿ tō͘-bóe mā leh thiàⁿ, sui-bóng iu-iu-á thiàⁿ, m̄-koh liân-sòa bô-thêng-khùn ê thiàⁿ, si̍t-chāi chiâⁿ bô-sóng-khoài.
Chia̍h-pá khùn tiong-tàu, tō sī khùn bē lo̍h-bîn, chē--leh thiàⁿ, khiā--leh mā thiàⁿ, kéng-kak bô hō͘ i-seng khòaⁿ bē-sái-tit, lún kàu e-po͘ nn̄g-tiám-pòaⁿ, chin-só͘ khui-mn̂g. 
Chiā i-seng thiaⁿ góa kóng chèng-chōng, koh khòaⁿ chéng-chéng ê lān-hu̍t-á kóng: "He sī ba̋i-khín kám-jiám, hù-lān-hu̍t hoat-iām, góa khui io̍h-á hō͘ lí chiàu saⁿ-tǹg chia̍h, kúi-kang-á tō ē lī-lâu, io̍h-á ū siau-iām kap chí-thiàⁿ--ê."
Tńg-kàu chù, sûi chia̍h chi̍t-hūn io̍h-á, chi̍t-tiám-cheng āu ū-iáⁿ bô-koh iu-iu-á thiàⁿ, tō kî-thāi pēⁿ-chèng ē-tit khah-kín chhoan-jú.

12-goe̍h chhe-10 thàu-chá cheng-sîn, bong chi̍t-ē lān-pha, chhoah-chi̍t-tiô, chiàⁿ-pêng ê lān-hu̍t-á m̄-nā bô siau-chéng, soah chéng kah chhin-chhiūⁿ ah-nn̄g hiah-nī tōa-lia̍p, in-ūi ū chia̍h siau-iām chí-thiàⁿ-io̍h, pēng-bô kám-kak bô-sóng-khoài.
Siūⁿ kóng che su-iàu lâi-khì tōa-keng pēⁿ-īⁿ kiám-cha khah thò-tòng, tō bāng-lō͘ kòa-hō khì Oân-ki e-po͘ sî pì-jiō-kho mn̂g-chín.
Kā i-seng chū-su̍t pēⁿ-in chèng-chōng liáu-āu, i-seng khui-toaⁿ kiò-góa khì giām-jiō kap chò chhiok-chín [palpation], koh-lâi tō sī thèng-hāu kiám-giām pò-kò.
I-seng khòaⁿ kiám-giām pò-kò kóng: "hù-lān-hu̍t kám-jiám bô-m̄-tio̍h, jiō lāi sió-khóa kâⁿ hoeh, bô-siáⁿ iàu-kín, khui 7-kang hūn siau-iām-che kap chí-thiàⁿ-che, 6-tiám-cheng chia̍h chi̍t-pái, tio̍h chiàu-khí-kang chia̍h-io̍h, pang lí kòa āu-lé-pài hôe-chín. "
" Chhiáⁿ-mn̄g Tân i-seng, he lān-hu̍t-á ná-ē jú lâi jú chéng jú tōa-lia̍p? "
" Jú lâi jú chéng jú tōa-lia̍p sī chèng-siâng, koh-lâi tō-ē jú lâi jú siau-chéng hoe-ho̍k goân-lâi ê chèng-siâng. "
Chiā i-seng khui ê io̍h-á chia̍h bô-liáu, chit-mái ōaⁿ chia̍h Tân i-seng khui ê io̍h-á, chun-chiàu i-seng kau-tāi chia̍h-io̍h.

12-goe̍h 11, Thàu-chá cheng-sîn, kāng-khoán seng bong lān-pha, lān-hu̍t-á iû-goân ah-nn̄g hiah-nī tōa-lia̍p, bô khah-tōa mā bô khah-sè, bē thiàⁿ sió-khóa gāi-gio̍h.
Kin-á-ji̍t bô-khì phah-kiû, kan-nā khiâ tiān-tōng-chhia se̍h-se̍h--leh--niâ, chhù--lì khòaⁿ tiān-sī phah tiān-náu, io̍h-á àn-sî chia̍h, kî-thāi lān-hu̍t-á siau-chéng hoe-ho̍k chèng-siâng, m̄-koh kàu àm-sî iû-goân bô piàn-hòa, chí-hó kî-thāi bîn-á-chài-khí.

12-goe̍h 12, Thàu-chá cheng-sîn, tē-it-chân khang-khòe sī kiám-cha lān-hu̍t-á tōa-sè, kiat-kó, bô khah-tōa mā bô khah-sè, siâng-sè bong khòaⁿ-māi, ū khah nńg-lio̍h bē hiah chéng tiùⁿ.
Tio̍h kè-siok koan-chhat, bô-khì ūn-tōng phah-kiû, kî-tha seng-oa̍h chiàu-siâng, kàu àm-sî sóe-seng-khu, lān-hu̍t-á ū tām-po̍h-á piàn-sè, ah-nn̄g pìⁿ ke-nn̄g tōa.

12-goe̍h 13, Thàu-chá cheng-sîn, kiám-cha lān-hu̍t-á, ū-koh piàn khah-sè, tām-po̍h-á hoaⁿ-hí an-sim, m̄-koh kàu àm-sî sóe-seng-khu, siâng-sè bong khòaⁿ-māi, ná-ē kap chái-khí kāng-khoán, bô chìn-pō͘. chí-hó koh kî-thāi bîn-á-chài. í-keng 5-ji̍t--à---lio͘h!

12-goe̍h 14, Thàu-chá khí-chhn̂g kiám-cha, lān-pha khòaⁿ-khí-lâi chin chèng-siâng, bē thūi-thūi chhiūⁿ tōa-lān-pha, bong khòaⁿ-māi chiah-chai lān-hu̍t-á iû-goân bô khah-sè, hó-ka-chài, chia̍h-io̍h í-āu tō bô-koh iu-iu-á-thiàⁿ, seng-oa̍h sī kài chèng-siâng, iáu-sī bô-khì phah-kiû.

12-goe̍h 15, Chōng-hóng kap cha-hng chha-put-to, lān-hu̍t-á ū sió-khóa piàn-sè. kî-thāi bîn-á-chài ē-tàng hoe-ho̍k goân-chōng.

12-goe̍h 16, Kin-á-ji̍t iû-goân bô siáⁿ-mih piàn-hòa, sī hó-hiān-siōng. Bîn-á-ē-po͘ tio̍h koh hôe-chín.

12-goe̍h 17, Ē-po͘ hôe-chín, kā i-seng kóng: Í-keng hó chin-chē, kō͘ khòaⁿ--ê ná-chhiūⁿ hoe-ho̍k kiān-khong, iōng chhiú bong soah kám-kak sió-khóa khah-tōa koh sió-khóa ē-thiàⁿ, kám-kak gāi-gio̍h gāi-gio̍h.
I-seng kóng: Su-iàu kè-siok chia̍h-io̍h, chia̍h khah lī-lâu--leh, khui chi̍t-lé-pài io̍h-liāng, nā-ū bô-sóng-khoài, chiah koh tńg-lâi ho̍k-chín.

Chi̍t-lé-pài io̍h-liāng chia̍h-liáu, siā thiⁿ siā tē, hoe-ho̍k chèng-siâng bô-koh koh-iūⁿ, kám-siā Chiā i-seng, kám-siā Tân i-seng.